Scherf- of schilferijs

Scherf- of schilferijs = onderkoeld ijs
Dit ijs komt van een gekoelde cilinder (drum) af. Deze cilinder ligt (in een bak met water) of staat rechtop (dan wordt er water langs gegoten), dit is afhankelijk van het merk en capaciteit. In de cilinder dampt een koudemiddel uit, waardoor de cilinder koud wordt en het water op de cilinder ijs wordt. Het ijs wat op de cilinder gevormd wordt, wordt door een metalen strip (het mes) wat langs de cilinder gemonteerd is, er af gestoken. Bij een machine met een liggende cilinder, is het altijd de cilinder die ronddraait.

Er zijn twee soorten machines met een staande cilinder. Modellen waarbij de cilinder ronddraait met een stationair mes en er zijn modellen met een stationaire cilinder met een ronddraaiend mes. Voordeel van een stationaire cilinder is dat koudemiddel lekkage via de asafdichting(en) niet meer kan voorkomen.

Temperatuur van het ijs is -2,3°C tot -7°C, vandaar de naam ‘onderkoeld ijs’.

IJsdikte

Men kan de cilinder (of het mes) snel of langzaam laten draaien. Bij een snel toerental produceert de machine ijs van ca. 1 mm dik. Bij een langzamer toerental wordt het ijs dikker (2 mm), maar vanwege de isolerende werking van ijs zal meer energie per kilogram ijs nodig zijn. Hierdoor zal de ijsproductie van de machine dus afnemen.

Het ijs van 2 mm dik is zeer geschikt voor transportkoeling, vanwege de grotere massa smelten de stukken ijs langzaam. In vergelijking tot breekijs kan men met een kleinere ijshoeveelheid producten over een langere tijd bewaren.

Het ijs van 1 mm dik is meer geschikt voor proceskoeling en voor verwerking in vleescutters.

De vlakke vorm van het ijs maakt het zeer geschikt voor het koelen van tere producten, geen kans op beschadiging door het ijs.

IJstemperatuur en ijsgrootte

Bij een laag zoutgehalte in het drinkwater komt het ijs in kleine stukken van de cilinder. Door een zoutoplossing aan het water toe te voegen, wordt het ijs iets zachter (en taaier) waardoor het ijs in grotere stukken van de cilinder af komt. Naarmate het zoutgehalte in het water stijgt, wordt de temperatuur van het ijs lager en neemt de productie van de machine af. Afhankelijk van merk en capaciteit machine is een minimale zouthoeveelheid in het water een vereiste voor het goed functioneren van de machine.

Voor sommige toepassingen is een lage ijstemperatuur gewenst, maar bij sommige producten moet men oppassen dat bij direct contact met het ijs geen uitdroging (brandplekken) ontstaat.